تفسير در لغت اين واژه از « فسر » به معناى بيان ، پرده برداشتن و كشف كردن است و خود ، مقلوب واژهء « سفر » مىباشد . « راغب اصفهانى مىگويد : « فسر » و « سفر » در لفظ و معنا نزديك به هم هستند ، زيرا هر دو به معناى كشف ، پرده برداشتن و روشن كردن است ، اما با تفاوتى اندك ، چرا كه « فسر » براى روشن كردن امور معنوى ، و درك معناى صحيح و معقول الفاظ به كار مىآيد ، ولى « سفر » براى ظاهر كردن اجسام مادى براى ديدن با چشم به كار مىرود ، بنابراين هنگامى كه زن پوشش را از صورت برمىدارد نمىگويند : « فسرت المرأة » ، بلكه مىگويند : « سفرت المرأة عن وجهها » « 1 » . « فيومى » در « مصباح المنير » مىنويسد : « فسرت الشىء ( فسرا ) من باب ضرب ، بيّنته و أوضحته » « 2 » ، فسر از باب ضرب است به معناى بيان و روشن كردن . در « تاج العروس » آمده است : « الفسر الابانة و كشف المغطى . . . و الفسر نظر الطبيب الى الماء كالتفسرة ، أو هى اى التفسر البول يستدلّ به على المرض ، التفسير و التّأويل و المعنى واحد « 3 » ؛ واژهء فسر به معناى شكافتن و پرده‌بردارى است ، و نيز مانند واژهء « تفسرة » به معناى نظر كردن

--> ( 1 ) مقدمة فى التفسير ، ر . ك : معرفت ، محمد هادى ، التفسير و المفسرون ، ج 1 / 4 . ( 2 ) مصباح المنير ، مادهء فسر / 472 . ( 3 ) زبيدى ، محمد مرتضى ، تاج العروس ، مادهء فسر ، ج 7 / 349 .